AED, czyli Automatyczny Defibrylator Zewnętrzny, to urządzenie medyczne przeznaczone do przywracania prawidłowego rytmu serca u osoby z nagłym zatrzymaniem krążenia. Działa poprzez analizę rytmu serca i, jeśli to konieczne, podanie impulsu elektrycznego, a co ważne, może być używane przez osoby bez wykształcenia medycznego dzięki instrukcjom głosowym i wizualnym.
Do czego służy AED?
- Analiza rytmu serca:Po przyklejeniu elektrod do klatki piersiowej pacjenta, AED automatycznie analizuje jego rytm serca.
- Wydanie impulsów:Jeśli urządzenie wykryje zaburzenia takie jak migotanie komór, które można skorygować, wyda polecenie podania impulsu elektrycznego, który wycisza chaotyczne pobudzenia serca i pomaga przywrócić prawidłowy rytm.
- Udzielanie instrukcji:AED prowadzi użytkownika przez całą procedurę za pomocą komunikatów głosowych i wizualnych, instruując, kiedy rozpocząć resuscytację krążeniowo-oddechową, a kiedy jest potrzebny wstrząs.
- Bezpieczeństwo:Jest to bezpieczne urządzenie, które samo decyduje, czy konieczny jest defibrylator, co zmniejsza ryzyko błędu.
Gdzie znaleźć AED?
- AED są często dostępne w miejscach publicznych, takich jak galerie handlowe, lotniska, dworce kolejowe, stadiony, szkoły, urzędy i inne budynki użyteczności publicznej.
- Gmina Chełmek ze środków „Programu Ochrony Ludności i Obrony Cywilnej na lata 2025-2026” zakupiła 7 szt. defibrylatorów AED, które zostały zamontowane na terenie Gminy Chełmek w następujących miejscach:
- na budynku OSP Bobrek ul. Nadwiślańska 150
- na budynku OSP Gorzów ul. Kwiatowa 1
- na budynku OSP Chełmek ul. Staicha 3
- na budynku Administracji Domów Mieszkalnych ul. Piłsudskiego 8
- na budynku Wiejskiego Domu Kultury w Gorzowie ul. Szkolna 5
- na budynku Centrum Sportowego ul. Krakowska 22 w Chełmku
Defibrylatory zamontowane na budynkach OSP zostały podłączone do systemu syren alarmowych OSP. W przypadku konieczności użycia defibrylatora AED, po otwarciu kapsuły automatycznie zostanie uruchomiona syrena OSP. Kapsuły utrzymują stałą temperaturę urządzenia.
Kiedy używać AED?
- Nagłe zatrzymanie krążenia:AED stosuje się, gdy u osoby poszkodowanej stwierdzono nagłe zatrzymanie krążenia (NZK), objawiające się m.in. brakiem oddechu i utratą przytomności.
- Szybkość reakcji:Kluczowe jest użycie urządzenia jak najszybciej, ponieważ brak tlenu dostającego się do mózgu szybko prowadzi do śmierci.
Jak działa AED?
Pomiędzy elektrodami umieszczonymi na ciele osoby poszkodowanej przechodzi impuls elektryczny o odpowiedniej energii, który napotyka na swojej drodze mięsień sercowy. Uwolniona przez defibrylator energia powinna przywrócić prawidłową, regularna pracę serca.
AED analizuje EKG poszkodowanego i wykrywa, czy defibrylacja jest konieczna. Najnowsze aparaty dwufazowe same dostosowują parametry wyładowania do potrzeb osoby poszkodowanej.
Czas a skuteczność defibrylacji
Szyba interwencja, użycie automatycznego defibrylatora zewnętrznego i prawidłowo przeprowadzona resuscytacja krążeniowo-oddechowa (RKO) mogą znacznie zwiększyć szanse na przeżycie osoby, u której wystąpiło nagłe zatrzymanie krążenia.
Defibrylacja wykonana po utracie przytomności w czasie:
do 1 minuty – 90% skuteczności,
do 5 min – w 50% skuteczności,
do 7 min – w 30% skuteczności.
Jak udzielić pomocy?
Zanim przystąpisz do udzielania pomocy upewnij się, czy miejsce podjęcia interwencji jest bezpieczne. Sprawdź, czy poszkodowany reaguje. Jeśli nie reaguje i nie można znaleźć tętna, natychmiast rozpocznij wykonywanie resuscytacji krążeniowo-oddechowej, aby utrzymać przepływ krwi do ważnych narządów. Niezwłocznie poproś inną osobę o pomoc – zlokalizowanie, przyniesienie AED i kontakt z numerem 999 lub 112.
Jak korzystać z AED?
- Uruchom AED i postępuj zgodnie z komunikatami wizualnymi i/lub dźwiękowymi. Niektóre modele wymagają naciśnięcia przycisku, aby go włączyć, podczas gdy inne włączają się automatycznie po podniesieniu pokrywy.
- Zamocuj elektrody AED. Umieść jedną z nich po prawej stronie klatki piersiowej, tuż poniżej obojczyka. Drugą elektrodę umieść w lewym dolnym rogu klatki piersiowej.
- Podłącz złącze (jeśli to konieczne).
- Naciśnij przycisk AED i uruchom analizowanie rytmu serca osoby poszkodowanej.
- Jeśli AED zaleca dostarczenie impulsu elektrycznego, upewnij się, że nikt postronny nie dotyka osoby poszkodowanej. Naciśnij przycisk wywołujący impuls elektryczny.
- Kontynuuj resuscytację krążeniowo-oddechową i postępując zgodnie z instrukcjami na AED, aż do przybycia personelu ratowniczego.
Czy AED może być używany w przypadku dzieci?
Niektóre AED oferują ustawienie pediatryczne lub elektrody przeznaczone dla dzieci, które dostarczają impuls o niższej mocy. Większość standardowych AED może być stosowanych u dzieci w wieku powyżej 8 lat lub o wadze przewyższającej 25kg.
Nie zaleca się stosowania AED u dziecka poniżej 1. roku życia. W warunkach pozaszpitalnych konieczność korzystania z AED w takich przypadkach zachodzi bardzo rzadko. W przypadku starszych dzieci, nawet jeśli urządzenie nie jest dostosowane dla pacjenta pediatrycznego, należy użyć AED. Trzeba pamiętać, aby jedną z elektrod umieścić bezpośrednio nad mięśniem sercowym, a drugą na plecach dziecka, tak, by serce znalazło się pomiędzy nimi.
